تازه های دارویی

29

پیشگری از سرطان

سالیانه تعداد زیادی از مبتلایان سرطان علیرغم دارو درمانی، فوت می کنند.  از روش های کاهش میزان ابتلا به سرطان،  اسکرینینگ و تشخیص به موقع بیماری و نیز رعایت مواردی است که سبب پیشگیری از بروز آن می گردد. تشخیص زود هنگام بیماری قبل از گسترش سرطان و در همان مراحل اولیه امکان شروع بموقع درمان موثر و با موفقیت بالاتر را فراهم می سازد. استراتژی پیشگیری نیز شامل حذف ریسک فاکتورهایی (به ویژه ریسک فاکتورهای محیطی و ریسک فاکتورهای مربوط به سبک زندگی) است که سبب تشدید بروز سرطان می شوند. 
تخمین زده می شود که 50 % موارد سرطان قابل پیشگیری می باشند. ریسک فاکتورهای متعددی در بروز سرطان نقش دارند. به نظر می رسد که علت 6/0% کل سرطان ها، ناشی از مصرف تنباکو، اضافه وزن، عدم فعالیت، رژیم غذایی نامناسب، مصرف الکل، مصرف اندک میوه جات و سبزیجات، روابط جنسی پرخطر و آلودگی هوا می باشد. سبک زندگی نادرست در بروز سرطان های ریه، کولورکتال، پروستات و پستان نقش بسیاری دارد. ریسک بروز سرطان،  در افرادی که در طول عمر خود هرگز سیگار نکشیده اند،  شاخص توده بدنی کمتر از 30 دارند، میزان فعالیت بدنی بیشتر از 5/3 ساعت در هفته دارند و رژیم غذایی مناسبی دارند به میزان 3/0افرادی است که هیچیک از موارد ذکر شده را رعایت نمی کنند. 
در این مقاله سعی بر آن است تا درباره ریسک فاکتورهای اصلی بروز سرطان بحث شده و راهکارهای کاهش این ریسک فاکتورها را بیان کنیم. 

1) مصرف تنباکو
مصرف تنباکو مهمترین عامل قابل پیشگیری بروز سرطان می باشد و  21%  موارد مرگ ناشی از سرطان در کل جهان ناشی از تنباکو می باشد.  تقریبا نیمی از افراد مصرف کننده تنباکو بعلت بیماری های مرتبط با تنباکو فوت می شوند. تنباکو مهمترین ریسک فاکتور بروز سرطان ریه می باشد به طوریکه سبب افزایش ریسک 10 تا 20 برابری بروز این نوع سرطان می شود. همچنین این ترکیب در بروز سرطان لوسمی، انواع سرطان حفره دهان، بینی، نازوفارنکس، پانکراس، کبد، معده، کلیه، دهانه رحم و مثانه نقش دارد. تنباکو به عنوان یک عامل کارسینوژن مستقیما به بافت ها حمله کرده و سبب بروز التهاب در بدن شده و از طرفی به سدهای دفاعی طبیعی بدن آسیب می رساند. سیگاری ها و حتی افرادی که در معرض دود سیگار قرار می گیرند، هر دو در معرض خطر می باشند. 
قطع مصرف سیگار منجر به کاهش ریسک بیماری های مرتبط با تنباکو و مرگ ناشی از آن می شود. 

2) تماس با نور خورشید
تقریبا 1 میلیون مورد سرطان پوست (شامل کارسینومای سلول های بازال و کارسینومای  سلول های سنگفرشی) هر سال تشخیص داده می شوند. تماس با نور خورشید مهمترین عامل در بروز سرطان های ملانوما و غیر ملانوما می باشد. رادیاسون فرابنفش سبب موتاسیون های ژنتیکی و تداخل با سیستم ایمنی پوست شده و در نتیجه توانایی بدن برای حذف سلول های غیر نرمال را کاهش می دهد. ریسک بروز سرطان سلول های بازال و سلول های سنگفرشی با میزان تماس با نور خورشید در کل دوره زندگی افراد هم خوانی دارد. تماس مکرر با نور خورشید ممکن است سبب افزایش ریسک ملانوما شود. تماس با اشعه فرابنفش سبب افزایش  75%  ریسک ملانوما در افرادی که قبل از 35 سالگی حمام آفتاب مکرر می گیرند، می شود.  به منظور کاهش خطر بروز سرطان پوست، می بایست همه افراد مدت زمانی را که در معرض نور خورشید قرار می گیرند، بویژه در بین ساعات 10 صبح تا 3 بعد از ظهر،  محدود کنند. استفاده از کلاه، عینک و کرم های ضد آفتاب به منظور کاهش عوارض جانبی نور خورشید بسیار کمک کننده است. از انجاییکه بیشترین میزان مواجهه با نور خورشید در دوران کودکی و نوجوانی رخ می دهد، بهتر است آموزش های لازم از همان دوران کودکی به افراد داده شود. توصیه می شود در افراد زیر 18 سال از گرفتن حمام آفتاب اجتناب نمود. 

3) فعالیت فیزیکی
کاهش فعالیت فیزیکی سبب افزایش ریسک سرطان می شود. در افراد غیر سیگاری ورزش مهمترین عامل تعدیل کننده ریسک سرطان می باشد. افزایش فعالیت بدنی سبب کاهش خطر سرطان کولون، کبد، پانکراس، معده و پستان می شود. 

4) اضافه وزن
اضافه وزن و چاقی سبب افزایش ریسک سرطان های کولورکتال، رحم، کلیه، نای و سرطان سینه در سنین بعد از یائستگی می شود. تخمین زده می شود که چاقی مسبب بروز 20% همه انواع سرطان می باشد. از طرفی در آقایانی که بعد از سن 20 سالگی دچار اضافه وزن مشهود می شوند (بیش از 20 کیلوگرم) خطر بروز سرطان کولورکتال 60% بیشتر از افرادی است که تنها 1 تا 5 کیلوگرم اضافه وزن می یابند. در بانوانی نیز که بعد از یائستگی کاهش وزن حدود 10 کیلوگرم دارند، یک کاهش 50% ریسک سرطان سینه دیده شده است. 

5) رژیم غذایی نامناسب
افزایش مصرف گوشت قرمز سبب افزایش ریسک سرطان کولورکتال در هر دو جنس مرد و زن می گردد. مکانیسم افزایش ریسک سرطان با مصرف گوشت مشخص نمی باشد، اما به نظر می رسد میزان هم موجود در گوشت، چربی موجود در گوشت و مواد کارسینوژن تولیدی پیرو پختن گوشت در دمای بالا در این مورد نقش دارند. در مقابل مصرف سبزیجات به میزان مشهودی سبب کاهش ریسک سرطان می شوند. بویژه مصرف میوه و سبزیجات در کاهش خطر سرطان کولورکتال نقش دارند. همچنین شواهدی دال بر ارتباط کاهش ریسک سرطان پروستات با مصرف بیشتر گوجه فرنگی گزارش شده است.  یکسری از مطالعات نیز به بررسی ارتباط بین مصرف بالای فیبر و  کاهش ریسک سرطان کولورکتال پرداخته اند. 

6) مصرف ویتامین ها و مواد معدنی
هرچند مطالعات گسترده ای در زمینه تاثیر مصرف ویتامین ها روی کاهش ریسک سرطان انجام شده است اما تاکنون هیچیک از مطالعات اثر بخشی آنها را اثبات نکرده است. در این مطالعات بویژه به ارتباط بین مصرف ویتامین D و کاهش ریسک سرطان کولورکتال پرداخته اند. به نظر می رسد که ویتامین D از طریق بهبود جذب کلسیم در کاهش ریسک این سرطان نقش داشته باشد. اثر مصرف کلسیم در کاهش ریسک سرطان کولورکتال اثبات شده است و به همین منظور مصرف کلسیم به منظور پیشگیری اولیه و ثانویه از آدنوم های کولون توصیه می شود. 
یکسری از مطالعات نیز به اثرات مطلوب مصرف اسید فولیک در افراد الکلی به منظور پیشگیری از سرطان کولون و سینه اشاره کرده اند. 

7) الکل
مصرف بیش از حد الکل سبب افزایش ریسک سرطان های حنجره، نای، رکتوم، کبد و سینه می شود. با افزایش بیش از 10 گرم الکل در روز یک افزایش 6% ریسک سرطان را شاهد خواهیم بود. اثرات کارسینوژن الکل ناشی از توانایی نفوذ بالای آن در سلول ها به علت خصوصیات انحلال پذیری بالای آن، افزایش میزان استروژن و اختلال در متابولیسم فولات می باشد. همچنین الکل یک ترکیب محرک بوده و سبب افزایش تولید سلول ها می شود. الکل یک مهارکننده متیلاسیون DNA بوده و سبب تولید استالدهید که یک ترکیب کارسینوژن است  می شود. 

8) عفونت
تخمین زده می شود که حدود 17% همه انواع سرطان ناشی از عفونت های مختلف می باشد. ویروس ها از طریق افزایش ترنسفورماسیون سلولی، از بین بردن کنترل سیکل سلولی و افزایش سرعت ترن اور سلولی و سرکوب سیستم ایمنی ممکن است در بروز سرطان دخیل باشند. ارتباط بین پاپیلوماویروس (HPV) با سرطان گردن رحم مشخص شده است. ارتباط بین ویروس هپاتیت B و C (HBV, HBC) با کارسینومای هپاتوسلولار، ویروس T-سل لنفوتروپیک انسانی(HTLV-1) با لوسمی T سل انسانی، ویروس نقص سیستم ایمنی انسانی (HIV) با سارکوم کاپوزی، لنفومای غیر هوچکین و نیز ویروس هرپس انسانی 8 ( HHV-8) با سارکوم کاپوزی ولنفومای افیوژن اولیه مشخص شده است. اکثر این ویروس ها از طریق تماس با خون یا مایعات بدن آلوده انتقال می یابد و بنابراین با جلوگیری از تماس با موارد ذکر شده می توان از ابتلا به این ویروس ها پیشگیری کرد. برای مثال می توان به استفاده از سرسوزن های استریل و یکبار مصرف برای هر شخص و عدم استفاده مجدد، محدود کردن انجام تاتو، استفاده از محصولات خون مصنوعی (نو ترکیب)، و نیز تجویز واکسن های HBV و HPV اشاره کرد. تجویز واکسن HPV در دختران و بانوان سن 9 تا 26 سال توصیه می شود. از طرفی انجام معاینات دوره ای گردن رحم به منظور تشخیص بموقع و سریع سرطان رحم نیز کمک کننده می باشد. در بیماران مبتلا به ایدز، درمان ضد ویروس مناسب سبب کاهش وقوع لنفومای مرتبط با ایدز می شود. 
علاوه بر تاثیر ویروس ها در احتمال بروز سرطان، مشخص شده است که هلیکوباکتر پیلوری نیز در بروز سرطان های معده دخیل می باشد. 
9) دارو درمانی به منظور پیشگیری از سرطان
بعضی از داروها از جمله تعدیل کننده انتخابی گیرنده های استروژنی مانند داروی تاموکسیفن و رالوکسیفن (د ر زنان یائسته)  برای پیشگیری از بروز سرطان پستان در بعضی از بانوان ( افراد در معرض ریسک بالا مانند کسانی که سابقه خانوادگی سرطان سینه را دارند) تجویز می شود. هر چند این داروها توانایی کاهش ریسک سرطان سینه را دارند، اما عوارض جانبی آنها نیز کم نمی باشد و همین امر استفاده از آنها را به عنوان داروهای پیشگیری کننده محدود می کند. مهارکننده های آروماتاز (اگزمستان) نیز به منظور پیشگیری از سرطان پستان در زنان یائسته در معرض خطر بالا تجویز شده و عوارض جانبی کمتری نسبت به 2 داروی قبلی ذکر شده دارند.
منبع: www.uptodate.com

تعداد مشاهده خبر: (1085)
انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
ستون های مگا منو:
گزینه جستجو: خروج